fbpx

Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων #5 Αύγουστος 2020

Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων #5 Αύγουστος 2020
Μείωση άμεσης ή έμμεσης φορολογίας

Δύο στους τρεις οικονομολόγους του Πάνελ προκρίνουν τη μείωση της άμεσης φορολογίας για την ανακούφιση κυρίως της μεσαίας τάξης, έναντι της μείωσης των έμμεσων φόρων.

Στη σχετική ερώτηση του μήνα Αυγούστου απάντησαν συνολικά 47 μέλη του Πάνελ, οι οποίοι όπως αποτυπώνεται στα παρακάτω γραφήματα, στη μεγάλη τους πλειονότητα (64%), προκρίνουν την επιλογή της μείωσης των άμεσων φόρων, ενώ το 21% διαφωνεί με αυτήν. Το 15% των απαντησάντων τοποθετήθηκε μεταξύ των δύο επιλογών.  

Ερώτηση: Η μείωση της άμεσης φορολογίας για την ανακούφιση κυρίως της μεσαίας τάξης πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι ανάλογης μείωσης των έμμεσων φόρων.

Οι απαντήσεις των μελών του Πάνελ αναλυτικά.

(Ψήφος: 1= Διαφωνώ απολύτως, 5=Συμφωνώ απολύτως & Βαθμός βεβαιότητας: 1=Καθόλου βέβαιος-α, 5=Απολύτως βέβαιος-α).

ΟνοματεπώνυμοΦορέαςΨήφοςΒαθμός βεβαιότηταςΕπεξηγηματικό σχόλιο
Δημήτρης Βαγιανός London School of Economics55
Ιωάννης ΒενέτηςΠανεπιστήμιο Πατρών54Με δεδομένη την κουλτούρα φοροδιαφυγής/αποφυγής (για την οποία διαχρονικά και παρά τη μερική αντιμετώπιση του φαινομένου μετά το 2010, κύριος υπεύθυνος είναι οι ελληνικές κυβερνήσεις) και την συνεχή επιβάρυνση για δημοσιονομικούς λόγους (υπάρχουν ακόμη;), η ελάφρυνση είναι αναγκαία.
Χάρης ΒλάδοςΔημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Πανεπιστήμιο Λευκωσίας55Η μείωση της άμεσης φορολογίας πρέπει να είναι σημαντική και άμεση, εστιασμένη στον χώρο της παραγωγής (για εργαζόμενους και εργοδότες). Η μείωση των έμμεσων φόρων, των φόρων κατανάλωσης και περιουσίας, πρέπει να γίνει μονάχα στον βαθμό που δεν θέτει σε κίνδυνο την ήδη δοκιμαζόμενη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας.
Μανόλης Γαλενιανός Royal Holloway, University of London44
Σωτήρης Γεωργανάς City, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου43Είναι περίπλοκο ζήτημα. Αν μεσαία τάξη είναι αυτή που βγαίνει από τα επίσημα φορολογικά στοιχεία (εισόδημα γύρω στα 1.000 ευρώ μηνιαίως) η φορολογία δεν είναι πολύ υψηλή . Έχουμε όμως σαφή στοιχεία ότι υπάρχει εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Αν η μεσαία τάξη δήλωνε τα πραγματικά της εισοδήματα θα ήταν μάλλον αρκετά βαριά η φορολογία. Πρέπει να προσπαθήσουμε να φορολογούνται οι Έλληνες δίκαια σύμφωνα με αυτά που πραγματικά βγάζουν, και αυτό σημαίνει κάποια ελάφρυνση στην φορολογική κλίμακα.
Νίκος Γεωργαντζής Burgundy School of Business, Dijon-Γαλλία55Ο άμεσος φόρος είναι γενικά πιο αποτελεσματικός στο να στοχεύει σε μια συγκεκριμένου τύπου ανακατανομή του πλούτου.
Δημήτρης Γεωργούτσος Οικονομικό Πανεπίστημιο Αθηνών24Σε περιόδους αβεβαιότητας για τις οικονομικές προοπτικές, η εξοικονόμηση πόρων από τη μείωση της άμεσης φορολογίας θα χρησιμοποιηθεί για αύξηση της αποταμίευσης και όχι για τη τόνωση της ζήτησης. Επιπλέον, τα ελλείμματα του προϋπολογισμού δεν θα επέτρεπαν μια τέτοια απόφαση. Αντίθετα, η επιλεκτική μείωση των έμμεσων φόρων μπορεί να έχει καλύτερα αποτελέσματα.
Χρήστος Γκενάκος University of Cambridge και Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών55
Περικλής Γκόγκας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης44
Δημήτρης ΔεμέκαςInstitute of Global Affairs, LSE; Special Adviser to the Bank of England; independent consultant14Στην παρούσα κατάσταση ύφεσης και υψηλής ανεργίας, προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη μείωση των εργατικών εισφορών και των φόρων κατανάλωσης για να τονωθεί η απασχόληση και η κατανάλωση. Η μείωση των άμεσων φόρων μπορεί να ακολουθήσει.
Ανδρέας Δριχούτης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών24Η μείωση της έμμεσης φορολογίας θα έχει άμεση επίδραση, ενώ η μείωση της άμεσης φορολογίας έχει χρονική υστέρηση.
Παναγιώτης Ευαγγελόπουλος Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου35Το πρόβλημα είναι ότι τόσο η άμεση, όσο και η έμμεση φορολογία είναι επαχθέστατες και χρήζουν άμεσων και δραστικών μειώσεων ταυτόχρονα.
Μάριος Ζαχαριάδης Πανεπιστήμιο Κύπρου44
Πάνος ΚαζάκοςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ομότιμος καθηγητής32Αδυνατώ να απαντήσω με βεβαιότητα στο ερώτημα όπως τίθεται, διότι (α) εμποδίζει τη συζήτηση των trade-offs και πιθανών ενδιάμεσων λύσεων πέραν του «ή αυτό ή εκείνο», (β) παραβλέπει το πρόβλημα της δομής των φόρων, επομένως, το ερώτημα ποιοι συντελεστές πρέπει να μειωθούν, και (γ) η έννοια της "μεσαίας τάξης" περιλαμβάνει ετερόκλητα στοιχεία. Με κριτήριο το εισόδημα (βλ. ΟΟΣΑ) περιλαμβάνει δημόσιους υπάλληλους, δικαστικούς, συνταξιούχους κ.α. Με τον τρόπο αυτό δεν αποσαφηνίζονται οι σκοποί της μείωσης της άμεσης ή έμμεσης φορολογίας.
Λουκάς Καραμπαρμπούνης University of Minnesota, Federal Reserve Bank of Minneapolis, NBER, and CEPR55Δείτε σχετική έρευνα εδώ: https://www.dropbox.com/s/u0f9o3tyg0ek0ke/greece_macro.pdf?dl=0
Αλέξανδρος Κοντονίκας University of Essex24
Χρήστος Κωτσόγιαννης University of Exeter44Χρειάζεται νομίζω να ορίσετε τη "μεσαία τάξη". Σίγουρα χρειάζεται να διευρυνθεί η φορολογική βάση και όχι να αυξάνονται οι φορολογικοί συντελεστές στην ήδη υπάρχουσα φορολογική βάση.
Σπύρος ΛαπατσιώραςΠανεπιστήμιο Κρήτης15
Παναγιώτης Λιαργκόβας Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) & Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου55
Ελένη Λουρή Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών44
Μίλτος Μακρής University of Kent54Η μείωση όμως πρέπει να γίνει με τρόπο που να ωφεληθούν και οι χαμηλόμισθοι, που επίσης έχουν υποστεί πολλές ζημιές τα τελευταία χρόνια. Επίσης, θα πρέπει το φορολογικό σύστημα να απλοποιηθεί με σκοπό την πάταξη της φοροδιαφυγής και την αποτελεσματική αναδιανομή εισοδήματος χωρίς να ζημιώνονται οι παραγωγικές δυνατότητες της χώρας. Έπειτα, μπορεί να γίνει και μείωση των έμμεσων φόρων.
Μάνος Ματσαγγάνης Πολυτεχνείο Μιλάνου35Γενικά μιλώντας, οι χώρες με υψηλότερη φορολογία έχουν δυναμικότερη οικονομία και ευτυχέστερους κατοίκους. Αλλού είναι το πρόβλημα: πώς το φορολογικό βάρος θα μετατοπιστεί από την εργασία και την παραγωγή, στην περιουσία και στην (ρυπογόνα) κατανάλωση, και πώς θα αποκτήσουμε εκείνες τις δημόσιες υπηρεσίες (πχ. επαγγελματικής κατάρτισης) που επιταχύνουν την ανάπτυξη.
Μιχάλης ΜητσόπουλοςΣΕΒ Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανιών55
Στέλιος Μιχαλόπουλος Brown University, CEPR and NBER54
Γεώργιος Κ. Μπήτρος Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών15Εκτιμώ ότι σε μεγάλη πλειονότητα μεταξύ μας συμφωνούμε πως οι προτεραιότητες είναι η οικονομία της χώρας να γίνει διεθνώς ανταγωνιστική και οι ελληνικές επιχειρήσεις να στραφούν στις εξαγωγές και να κερδίσουν μερίδια στις εγχώριες αγορές. Αν αυτή η εκτίμηση είναι σωστή, τότε όλοι όσοι ανήκουμε στα μεσαία εισοδηματικά στρώματα μπορούμε να περιμένουμε, και να προηγηθεί η μείωση των έμμεσων φόρων ώστε να μειωθεί το σχετικό κόστος της ενέργειας και των άλλων ενδιάμεσων παραγωγικών εισροών. Η μείωση της άμεσης φορολογίας είναι καιρός να προέλθει από τη γενίκευση της φορολογικής βάσης και τη μείωση των δημόσιων δαπανών σε δραστηριότητες που δεν αφορούν την παραγωγή και τη διάθεση δημόσιων αγαθών.
Δάφνη Νικολίτσα Πανεπιστήμιο Κρήτης33
Μάνθος Ντελής Montpellier Business School35Both are important under certain conditions.
Μιράντα Ξαφά CIGI, ΚΕΦίΜ55Η έντονη προοδευτικότητα της κλίμακας φορολογίας εισοδήματος εμποδίζει την προσέλκυση υψηλά αμειβόμενων στελεχών σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Αναστάσιος Ξεπαπαδέας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Bologna34Η μεσαία τάξη - υπάρχει ανάγκη ακριβούς ορισμού της - είναι ετερογενής ως προς την φορολόγηση. Ένα μέρος της φορολογείται και ενδεχομένως να χρειάζεται ανακούφιση, ένα άλλο μέρος της - μεγάλο(;) - δεν φορολογείται με βάση τη φοροδοτική του ικανότητα. Υπάρχει ανάγκη σωστού καταμερισμού μεταξύ αμέσων και εμμέσων φόρων, επειδή μείωση των εμμέσων φόρων θα ωφελήσει συγκριτικά χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις. Η φορολογική ανακούφιση της μεσαίας δεν πρέπει να γίνει πανάκεια θεωρώντας ότι αυτή είναι ομογενής. Στόχος πρέπει να είναι η δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών από όλους.
Νίκος Οικονομίδης Stern School of Business, NYU44Σήμερα οι φόροι στην Ελλάδα είναι τεράστιοι γιατί συντηρούν ένα τεράστιο πελατειακό και αναποτελεσματικό κράτος. Χρειαζόμαστε σημαντική μείωση και των αμέσων και των έμμεσων φόρων, με ταυτόχρονη μείωση του μεγέθους του κράτους. Είναι σημαντικό να περιοριστεί η φοροδιαφυγή και η εισφοροδιαφυγή. Σήμερα ένα τρίτο των φόρων δεν πληρώνονται. Πρέπει να μειώσουμε σημαντικά τους φόρους στην εργασία (εργαζομένου και εργοδότη). Επίσης πρέπει να μειώσουμε τους άμεσους φόρους για να μπορεί η μεσαία τάξη να αποταμιεύει και να επενδύει. Και πρέπει επιτέλους να μειωθεί η φοροδιαφυγή.
Θεόδωρος Παλυβός Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών54
Γεώργιος Πάνος University of Glasgow44
Θεολόγος Παντελίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας55
Αθανάσιος Π. Παπαδόπουλος Πανεπιστήμιο Κρήτης55Η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος θα έχει θετικές συνέπειες στην κατανάλωση και στην αύξηση των εσόδων από έμμεσους φόρους.
Εύη Παππά Universidad Carlos III de Madrid45Η μείωση της άμεσης φορολογίας για τη μεσαία τάξη, εκτός από την αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και τη μείωση της παραοικονομίας, θα λειτουργούσε επίσης ως τρόπος μείωσης της ανισότητας. Από την άλλη πλευρά, η μείωση του ΦΠΑ θα πρέπει να έχει παρόμοια αποτελέσματα, αλλά θα ευνοούσε κυρίως τους καταναλωτές με μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη και όχι τόσο τη μεσαία τάξη. Επιπλέον, η μείωση του ΦΠΑ, εκτός εάν ληφθούν ορισμένα πρόσθετα μέτρα, ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των αρχικών τιμών των παραγωγών (αύξηση του markup) χωρίς κανένα αποτέλεσμα στην κατανάλωση.
Στέλιος Περράκης Concordia University35Δεν μπορεί να δοθεί μονοσήμαντη απάντηση σε μια τέτοια ερώτηση, αφού εξαρτάται από το ποιοι φόροι θα μειωθούν - είτε άμεσοι, είτε έμμεσοι. Για παράδειγμα, μερικοί έμμεσοι φόροι θα πρέπει να αυξηθούν (πχ. για ρυπογόνο παραγωγή ή κατανάλωση), παράλληλα με μια γενική μείωση του ΦΠΑ σε όλη την κατανάλωση και όχι μόνο σε ορισμένους κλάδους (πχ. εστίαση) που εξυπηρετούν οργανωμένα συμφέροντα. Το ίδιο και με την άμεση φορολογία. Πως θα μειωθεί; Με αύξηση του αφορολογήτου ορίου; Με ελάττωση των συντελεστών; Κλπ, κλπ.
Παναγιώτης Πετράκης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών25Τα πρόσφατα λάθη δεν διορθώνονται εύκολα .Το timing έχει μεγάλη σημασία.
Ιορδάνης (Jordan) ΠέτσαςKania School of Management, University of Scranton, PA, USA44
Βασιλική Σκρέτα University College London, UT Austin and CEPR44
Γιώργος Σταματόπουλος Πανεπιστήμιο Κρήτης55
Θανάσης Στέγγος University of Guelph24Beyond the progressive nature of reducing indirect taxes, such a reduction would boost consumer spending more than a similar reduction of direct taxes (a regressive measure).
Αθανάσιος Ταγκαλάκης Πανεπιστήμιο Πατρών44
Κωνσταντίνος Τατσιράμος University of Luxembourg, LISER and IZA45Η μείωση της άμεσης φορολογίας, ιδιαίτερα για τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα, θα πρέπει να συνδυαστεί και με σημαντική διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ώστε να μπορέσει να αλλάξει και η σχέση μεταξύ άμεσης και έμμεσης φορολογίας διατηρώντας τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Μιχάλης Χαλιάσος Goethe University Frankfurt και CEPR24Σε αυτή τη φάση, θεωρώ ότι χρειάζεται να τονώσουμε την κατανάλωση όλων των εισοδηματικών ομάδων με χρήση πόρων που αποταμιεύθηκαν λόγω του εγκλεισμού. Θεωρώ ότι το κύριο πρόβλημα σήμερα δεν είναι η αποθάρρυνση προσφοράς εργασίας ή η ανεπαρκής αποταμίευση της μεσαίας τάξης, αλλά η μειωμένη ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών ευρύτερα.
Γιώργος Χαντζηνικολάου Τράπεζα Πειραιώς, Χρηματιστήριο, Ένωση Τραπεζών24Δεν είμαι ειδικός στα φορολογικά, αλλά μου φαίνεται πως μια μείωση των έμμεσων φόρων θα έχει μεγαλύτερο αποτέλεσμα γιατί είναι πιο δίκαιη, καθώς θα επηρεάσει όλους.
Δημήτριος Χατζηνικολάου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων55Πρέπει να μειωθούν οι οριακοί φορολογικοί συντελεστές, όπως διδάσκουν τα Οικονομικά της Προσφοράς. Ταυτοχρόνως, πρέπει να μειωθεί και ο ΦΠΑ για να τονωθεί και η ζήτηση. Για ν' αντέξει ο προϋπολογισμός, οι εθνικώς επιζήμιες δαπάνες (κτίσιμο τεμενών, επιδόματα σε παράνομους μετανάστες κλπ) πρέπει πάραυτα να καταργηθούν.
Γιώργος Χορταρέας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών44
Share