fbpx

Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων #7 Οκτώβριος 2020

Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων #7 Οκτώβριος 2020
Ειδικοί ευνοϊκοί κανόνες για μεγάλα επενδυτικά σχέδια

Έξι στα δέκα μέλη του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων συμφωνούν ότι τα ιδιαιτέρως μεγάλου μεγέθους επενδυτικά σχέδια είναι επιθυμητό να αντιμετωπίζονται από το κράτος με ειδικούς ευνοϊκούς κανόνες σε ό,τι αφορά το καθεστώς φορολόγησης και τη διεκπεραίωση των σχετικών γραφειοκρατικών προϋποθέσεων.

Στην ερώτηση του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων για τον μήνα Οκτώβριο απάντησαν συνολικά 46 Ελληνίδες και Έλληνες οικονομολόγοι.

Ερώτηση: Επενδυτικά σχέδια ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους είναι επιθυμητό να αντιμετωπίζονται από το κράτος με ειδικούς ευνοϊκούς κανόνες σε ό,τι αφορά ζητήματα όπως το καθεστώς φορολόγησης και τη διεκπεραίωση των σχετικών γραφειοκρατικών προϋποθέσεων.

Δείτε το γράφημα με τις απαντήσεις:

Δείτε το γράφημα με τις σταθμισμένες απαντήσεις:

Οι απαντήσεις των μελών του Πάνελ αναλυτικά:

(Ψήφος: 1= Διαφωνώ απολύτως, 5=Συμφωνώ απολύτως & Βαθμός βεβαιότητας: 1=Καθόλου βέβαιος-α, 5=Απολύτως βέβαιος-α).

ΟνοματεπώνυμοΦορέαςΨήφοςΒαθμός βεβαιότηταςΕπεξηγηματικό σχόλιο
Φάμπιο ΑντωνίουΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών43
Ιωάννης ΒενέτηςΠανεπιστήμιο Πατρών55Αρκεί οι "ευνοϊκοί κανόνες" να μην συνεπάγονται κρατικοδίαιτη επένδυση, άρα ζημιογόνα για την οικονομία συνολικά. Θα αποτελέσουν οδηγό και για ευνοϊκούς κανόνες σε "μικρότερες" επενδύσεις, άρα θα αποτελέσουν και τον οδηγό για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις τόσο αναγκαίες για την ανάπτυξη και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Χάρης ΒλάδοςΔημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Πανεπιστήμιο Λευκωσίας35Η άποψη μου είναι πως υπάρχει πιεστική ανάγκη για τη δημιουργία ενός σαφούς, σταθερού και φιλικού πλαισίου έλκυσης ΟΛΩΝ των ειδών των επενδυτικών σχεδίων στην Ελλάδα. Δεν βρίσκω λόγο ύπαρξης "ειδικών ευνοϊκών κανόνων" για μεγαλύτερες ή μικρότερες επενδύσεις. Για όλους τους ενδιαφερόμενους επενδυτές οι κανόνες πρέπει να γίνουν επιτέλους ευνοϊκοί (σταθερή και όχι εξαντλητική φορολογία, απλούστευση των διαδικασιών έγκρισης, επιτάχυνση των μηχανισμών απόδοσης δικαιοσύνης κλπ). Δεν πρέπει να υπάρχει ούτε διάκριση, ούτε μεροληψία, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επένδυσης, της υποκλαδικής εστίασης της ή της εθνικής καταγωγής των επενδυόμενων κεφαλαίων. Για όλους του επενδυτές χρειάζεται το συντομότερο δυνατό ένα πολύ αποτελεσματικότερο πλαίσιο έλκυσης επενδύσεων και δραστηριοποίησης -με έμφαση στη μείωση της φορολογίας κερδών και πολύ λιγότερο σε επιδοτήσεις στην έναρξη- εστιασμένο στην προώθηση της καινοτομίας και της εξωστρέφειας του παραγωγικού μας συστήματος.
Μανόλης ΓαλενιανόςRoyal Holloway, University of London44
Σωτήρης ΓεωργανάςCity, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου33Όλες οι επενδύσεις θα έπρεπε να φορολογούνται ευνοϊκά και να μην συναντούν γραφειοκρατία. Μια πολύ μεγάλη επένδυση μπορεί μερικές φορές να είναι καταλυτική στο να φέρει και άλλες επενδύσεις, και εκεί είναι ίσως θεμιτό να προσφέρουμε εξαιρέσεις. Αλλά γενικά, για κάθε μεγάλη επένδυση που επιταχύνεται, επιβραδύνονται και δυσχεραίνονται πολλές μικρές. Δουλειά του κράτους δεν είναι να διαλέγει συγκεκριμένο μέγεθος επενδύσεων, αλλά να τις διευκολύνει όλες.
Νίκος ΓεωργαντζήςBurgundy School of Business, Dijon-Γαλλία33Πρόκειται περί δύο διαφορετικών ερωτήσεων. Η μία αφορά τις φορολογικές ρυθμίσεις, και η άλλη το γραφειοκρατικό φόρτο. Για το πρώτο διαφωνώ. Το να προσπαθήσει μια χώρα να προσελκύσει επενδυτές προτείνοντας σαν κύριο πλεονέκτημα την ευνοϊκή φορολογική αντιμετώπιση, όχι μόνο εισάγει ένα στοιχείο αδικίας έναντι των εγχωρίων επενδυτών, αλλά μπορεί να έχει και αρνητικά αποτελέσματα σε σχέση με την ποιότητα των επενδύσεων (αν η επιλογή της χώρας γίνει με βάση τη φορολογική αντιμετώπιση και όχι με άλλα πλεονεκτήματα που ιδεωδώς θα έπρεπε να επιφέρει μια τέτοια επιλογή για τον επενδυτή). Όσον αφορά το γραφειοκρατικό φόρτο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οποιαδήποτε βελτίωση και ειδικά ελάφρυνση του γραφειοκρατικού φόρτου είναι όχι μόνο αναγκαία αλλά και επείγουσα. Μάλιστα, αυτό το δεύτερο σκέλος της ερώτησης καταδεικνύει εναλλακτικές που μπορούν με το παραπάνω να χρησιμοποιηθούν αντί μεγάλων φορολογικών ελαφρύνσεων.
Δημήτρης ΓεωργούτσοςΟικονομικό Πανεπίστημιο Αθηνών55
Χρήστος ΓκενάκοςUniversity of Cambridge και Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών44This instrument needs to be used with great care and extremely selectively for reasons of equity and justice. In my mind it is not so much about the level of investment as much as the externalities and spillovers that the investment may/will have. So, yes on availability, but should be used very selectively.
Περικλής ΓκόγκαςΔημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης55Η οικονομία και η κοινωνία έχει πολλά να κερδίσει από την επίσπευση τέτοιων επιχειρηματικών επενδυτικών πλάνων και όχι μόνο άμεσα, αλλά και έμμεσα μέσω σχετικών πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων. Επομένως, πχ η μηδενική φορολόγηση και μηδενική πληρωμή εργοδοτικών εισφορών για ένα διάστημα 3, 5 ακόμα και 10 ετών θα έχει ένα καθαρό θετικό πρόσημο στην ελληνική οικονομία.
Δημήτρης ΔεμέκαςInstitute of Global Affairs, LSE; Special Adviser to the Bank of England; independent consultant15
Ανδρέας ΔριχούτηςΓεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών54
Παναγιώτης ΕυαγγελόπουλοςΠανεπιστήμιο Πελοποννήσου55
Πάνος ΚαζάκοςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ομότιμος καθηγητής24Για τις μεγάλες επιχειρήσεις υποθέτω ότι είναι σημαντικότερες (α) η σταθερότητα της φορολογίας και (β) λοιπές μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν δραστικά το επιχειρηματικό περιβάλλον και μειώνουν την αβεβαιότητα για τις καταστάσεις που θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον (δικαιοσύνη, χωροταξία κλπ). Εκτός τούτων, η ευνοϊκότερη μεταχείρισή τους θα τροφοδοτούσε αντιεπιχειρηματικές ιδεοληψίες που διώχνουν επιχειρήσεις. Βλ. μεταξύ πολλών άλλων την στάση του Δήμου Ελευσίνας για την επένδυση της Πίτσος.
Λουκάς ΚαραμπαρμπούνηςUniversity of Minnesota, Federal Reserve Bank of Minneapolis, NBER, and CEPR33
Σωτήρης ΚαρκαλάκοςΠανεπιστήμιο Πειραιά55
Αλέξανδρος ΚοντονίκαςUniversity of Essex34
Σπύρος ΛαπατσιώραςΠανεπιστήμιο Κρήτης24
Θεόδωρος Π. ΛιανόςΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών15Νοθεύει τον ανταγωνισμό και ευνοεί τους ήδη μεγάλους σε βάρος των μικρών.
Παναγιώτης ΛιαργκόβαςΚέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) & Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου23
Ελένη ΛουρήΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών55Η Ελλάδα έχει ανάγκη από μεγάλες επενδύσεις ειδικά σε τεχνολογικούς κλάδους. Θα ήταν σκόπιμο όταν προκύψει τέτοιο επενδυτικό ενδιαφέρον να υποστηριχτεί αποτελεσματικά.
Μίλτος ΜακρήςUniversity of Kent55Είναι αναγκαίο στο σύγχρονο περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού για επενδύσεις.
Μάνος ΜατσαγγάνηςΠολυτεχνείο Μιλάνου33Δεν είμαι ειδικός. Αλλά μου φαίνεται ότι το ζητούμενο είναι οι σταθεροί φορολογικοί κανόνες και η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας για όλες τις επιχειρήσεις που θέλουν να επενδύσουν.
Στέλιος ΜιχαλόπουλοςBrown University, CEPR and NBER55
Γεώργιος Κ. ΜπήτροςΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών35Εάν το δημόσιο καλείται να διαφοροποιεί τους όρους μιας επένδυσης ανάλογα με την κλίμακά της, τότε το δημόσιο γίνεται μέρος της επενδυτικής απόφασης εκ μέρους του δυνητικού ιδιώτη επενδυτή, οι υπολογισμοί και τα κίνητρα των επενδυτών παύουν να είναι καθαρά οικονομικά, οι κυβερνήσεις εμπλέκονται σε ένα αλισβερίσι διαπραγματεύσεων και ενδεχομένως διαπλοκής, και η επιλογή των επενδύσεων καθοδηγείται περισσότερο από πολιτικά, παρά οικονομικά κριτήρια. Συνεπώς, η ορθή πολιτική είναι ξεκάθαροι και σταθεροί φορολογικοί, περιβαλλοντολογικοί και λοιποί όροι για μικρές και μεγάλες επενδύσεις, χωρίς επιδοτήσεις, κρατικές εγγυήσεις, και άλλες αδιαφανείς διαδικασίες.
Δάφνη ΝικολίτσαΠανεπιστήμιο Κρήτης44
Μάνθος ΝτελήςMontpellier Business School25We need equal rules for all. These rules should be liberal rules (favorable taxation for all, low bureaucracy, etc.).
Μιράντα ΞαφάCIGI, ΚΕΦίΜ45Ιδανικά θα πρέπει όλες οι επενδύσεις να έχουν εγγύηση μη μεταβολής της φορολογικής μεταχείρισης προς το χειρότερο για τουλάχιστον 10 χρόνια και περιορισμένες γραφειοκρατικές προϋποθέσεις. Όμως μέχρι να δημιουργηθεί ένα τέτοιο καθεστώς, το ισοζύγιο κόστους-οφέλους συνηγορεί υπέρ της ευνοϊκότερης μεταχείρισης των μεγάλων επενδύσεων.

Αναστάσιος ΞεπαπαδέαςΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Bologna35Τα επενδυτικά σχέδια πρέπει να αντιμετωπίζονται με τους ίδιους κανόνες ανεξάρτητα από το μέγεθος τους. Αυτό μειώνει ασσυμετρίες στην πληροφόρηση και αυξάνει την αποτελεσματικότητα. Ειδικοί κανόνες δικαιολογούνται μόνο στο βαθμό κατά τον οποίο τα επενδυτικά σχεδία δημιουργούν θετικές εξωτερικότητες οι οποίες δεν λαμβάνονται υπ’ όψη από την οικονομία της αγοράς.
Νίκος ΟικονομίδηςStern School of Business, NYU55Σωστό να υπάρχει ειδική διαπραγμάτευση για μεγάλες επενδύσεις. Όμως πρέπει απαραίτητα να εκλείψει η γραφειοκρατία για μικρότερες επενδύσεις. Επίσης, πρέπει να υπάρχει ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για τουλάχιστον 5 χρονιά για όλες τις επενδύσεις.
Γεώργιος ΠάνοςUniversity of Glasgow24Όλα τα επενδυτικά σχέδια στην Ελλάδα είναι επιθυμητό να αντιμετωπίζονται από το κράτος ευνοϊκά και με μόνιμο ζητούμενο τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη φορολογική σαφήνεια και απλότητα, και μετά την ελάφρυνση.
Θεολόγος ΠαντελίδηςΠανεπιστήμιο Μακεδονίας55
Αθανάσιος Π. ΠαπαδόπουλοςΠανεπιστήμιο Κρήτης55
Ηλίας ΠαπαϊωάννουLondon Business School and CEPR34
Εύη ΠαππάUniversidad Carlos III de Madrid55Οτιδήποτε ευνοεί την επένδυση, όσο μικρό η μεγάλο κι αν είναι, πρέπει να έχει προτεραιότητα και να απαλλάσσεται από τους γραφειοκρατικούς κανόνες, γιατί αυξάνει τη φορολογική βάση και δυναμώνει την ανάπτυξη. Δυστυχώς οι θεσμοί στην χώρα μας δεν έχουν ακόμα εκμοντερνιστεί, ίσως είναι καιρός για αλλαγές τέτοιου τύπου, όχι μόνο όσον αφορά τις επενδύσεις, αλλά και σε γενικότερο επίπεδο.
Ιωάννα-Σαπφώ ΠεπελάσηΟικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών45Υπό τον όρο ότι οι επενδύσεις αυτές 1) προάγουν την καινοτομία, τη μεταφορά τεχνολογίας, την εξωστρέφεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη και 2) σέβονται την ελληνική πολιτισμική και φυσική κληρονομιά.
Στέλιος ΠερράκηςConcordia University35Δεν υπάρχει μονοσήμαντη απάντηση στην ερώτηση. Μεγάλα επενδυτικά έργα συνήθως έχουν και μεγάλες περιβαλλοντικές και κοινωνικές ή πολιτισμικές επιπτώσεις. Έχουν βέβαια και μεγάλη οικονομική συμβολή. Θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση και η επιτάχυνση η όχι της διαδικασίας αξιολόγησης να αποτελεί το πρώτο βήμα.
Παναγιώτης ΠετράκηςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών55
Γιώργος ΣταματόπουλοςΠανεπιστήμιο Κρήτης55
Θανάσης ΣτέγγοςUniversity of Guelph44
Αθανάσιος ΤαγκαλάκηςΠανεπιστήμιο Πατρών44
Λουκάς ΤσούκαληςΕΛΙΑΜΕΠ/Sciences Po, Paris44
Μιχάλης ΧαλιάσοςGoethe University Frankfurt και CEPR15Διαφάνεια και ξεκάθαροι κανόνες για όλους. Όταν ανοίγουμε το παράθυρο για ειδική μεταχείριση υπό προϋποθέσεις, δημιουργούμε πρόσφορο περιβάλλον για ρουσφέτι, μεσάζοντες και διαπλοκή (βλ. και χρυσά διαβατήρια).
Γιώργος ΧαντζηνικολάουΤράπεζα Πειραιώς, Χρηματιστήριο, Ενωση Τραπεζών44Θεωρητικά, η εκλογή νικητών και νικημένων θα έπρεπε να αφήνεται στον μηχανισμό της αγοράς. Η Ελλάδα όμως είναι μια μικρή χώρα, που δεν έχει ούτε το κριτικό μέγεθος αγοράς, ούτε την πολυτέλεια πλέον για επιπλέον καθυστερήσεις. Υπάρχει άμεση ανάγκη να δημιουργήσει "πρωταθλητές" με το απαραίτητο μέγεθος ώστε να μπορούν να είναι ανταγωνιστικοί διεθνώς. Πρέπει λοιπόν η χώρα να κάνει τα "στοιχήματα" της, ως προς τους τομείς που θέλει να υποστηρίξει για να δώσει κίνητρα στους επιχειρηματίες και το κεφάλαιο να κάνουν τα υπόλοιπα.

Η παροχή ευνοϊκών κανόνων πρέπει να είναι κίνητρο για την προσέλκυση τέτοιων (μεγάλου μεγέθους) επενδύσεων, όχι με αδιάκριτη κατεύθυνση, αλλά με στόχευση προς τους επιλεγμένους τομείς.
Κρίστης ΧασάπηςUniversity of Cyprus45
Δημήτριος ΧατζηνικολάουΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων55Δυστυχώς, στην Ελλάδα το κράτος αντιμετωπίζει εχθρικά τις επενδύσεις. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα που αποδεικνύουν του λόγου το αληθές (βλ. διαδίκτυο). Κατ' αρχάς, πρέπει να καταργηθεί το άρθρο 106, παρ. 3 του Συντάγματος του 1975, με βάση το οποίο πολλές μεγάλες βιομηχανίες έμπλεξαν στα «γρανάζια» του κράτους και κατεστράφησαν.
Γιώργος ΧορταρέαςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών33Οι παραπάνω βαθμολογίες είναι τυχαίες γιατί το ερώτημα είναι πολύ γενικό.

Εάν το καθεστώς φορολόγησης και οι γραφειοκρατικές προϋποθέσεις δυσχεραίνουν τις επενδύσεις, το πρώτο μέλημα θα πρέπει να είναι ο εξορθολογισμός τους, ώστε να αντιμετωπιστούν ΟΛΑ τα επενδυτικά σχέδια με ευνοϊκούς κανόνες. Γιατί τα μικρού μεγέθους επενδυτικά σχέδια να αντιμετωπίζουν μεγάλες γραφειοκρατικές εμπλοκές;

Η ευνοϊκή αντιμετώπιση στρατηγικών επενδύσεων (π.χ., αμυντική βιομηχανία, νέες τεχνολογίες) είναι επιθυμητή. Ποιον θα εμπιστευθούμε όμως να αποφασίσει για το ποια είναι τα επενδυτικά σχέδια που χρήζουν ειδικής ευνοϊκής μεταχείρισης;
Share